Posts Tagged ‘سفرنامه،سفرنامه نویسی’

۲۹م شهریور
۱۳۸۸
به نوشته لیلا حسن زاده

خوشحالم که می توانم برای مشتاقانی که هرجمعه راهی سفرمی شوند و می روند که به زودی بهترین منبع کرج شناسی را در کناراستاد خستگی ناپذیرشان عباس فتاحیان خلق نمایند،بنده نیز سهیم باشم و با احساس مسئولیت  مطالب مفیدی را در زمینه سفرنامه و سفرنامه نویسی در چند بخش برای شما عزیزان خواننده از اقیانوس بیکران اینترنت تهیه و پیش چشمان زیبای شما قرار دهم ، باشد که این همه جسارت مرا بر من ببخشید.

تعاریف سفر نامه ………

“سفرنامه ها گر چه از منابع جغرافیایی محسوب می شوند ، اما حامل اطلاعات تاریخی درخصوص جوامع بشری هستند.برای سفرنامه ها گذشتن از ارزش تاریخی ، به عنوان آثاری  که منشاء یا دست کم تسریع کننده تحولات اجتماعی و فرهنگی شده اند، نیز نقش قائل هستند.به آسانی می توان تصور کرد که اگر فناوری حمل ونقل، مسافرت راسهل و ساده نکرده بود،وفناوری ارتباطات ، به ویژه سینما و تلویزیون ، مشاهده سرزمین ها ومردمان دیگر را به تجربه ای روزمره و همگانی تبدیل نکرده بود، سفرنامه ها به عنوان تنها منبع اطلاعات دست اول از سرزمین ها و مردمان دیگر ، اهمیت بسیاری داشتند. با این وجود سفرنامه ها به انتقال تجربه های فردی مسافر مربوط می شود،و بیشتر کارکرد سرگذشت نامه خود نوشت را دارد.”۱

سفرنامه ها به عنوان یکی از مهمترین رسانه های بین فرهنگی ،حاصل کنجکاوی ها و تلاشهای شخص سفرنامه نویس هستندو در نهایت درزمان خود سبب می شده اندکه عمیق ترین و گسترده ترین تجربه های بین فرهنگی ، از یک فرهنگ غریب و بیگانه به فرهنگ خودی سفرنامه نویس انتقال یابند.به عبارت دیگر سفرنامه ها یکی از مهمترین محمل های آگاهی از سایر فرهنگ ها بوده اند …….”

” سفرنامه ،نوعی گزارش است که نویسنده در قالب آن مشاهدات خودرا از اوضاع شهرها یا سرزمینهایی که بدان مسافرت کرده است شرح می دهدو اطلاعاتی از بناهای تاریخی، مساجد، کتابخانه ها، بازارها، بزرگان ، آداب و رسوم ملی ومذهبی مردم، موقیعیت جغرافیایی ، جمعییت ، آب و هوا، زبان اهالی، مناطقی که بازدید نموده است در اختیار خواننده می گذارد.

سفرنامه ها گنجینه ای از اطلاعات هستند که از طریق آنها گاه می توان به واقعیتهایی از وضع اجتماعی ، سیاسی، اقتصادی اداواری از تاریخ مردم یا منطقه ای پی برد که دست یابی به آنها از طریق کتب تاریخی میسر نیست .

سفرنامه ها بسته به آن که مسافرت نویسنده از نوع سفرها وسیاحتهای معمول و گردش در آفاق و انفس باشد، ،یا سیری درونی و معنوی، به دو نوع” خیالی” و “واقعی” تقسیم می شود:

سفرنامه های خیالی :

این گونه سفرنامه ها که اغلب به صورت قصه یا تمثیل بیان می شود،گزارشی از ذهنیات نویسنده است در باره امری باطنی و اعتقادی نظیر آثاری چون کتاب ارداویراف نامه ، که موضوع آن سفر معنوی یا معراجی است که برای ارداویراف، موبد فرزانه زردشتی معاصر اردشیر بابکان (۲۲۴-۲۴۱ق.م) پیش می آیدو او ضمن این سیاحت روحانی ، از جهنم و بهشت دیدار می کند و مشاهدات خود را بر اساس اعتقادات دین زردشت به رشته تحریر در می کشد، مانند سیری که دانته ادیب نامور ایتالیایی (۱۲۶۵-۱۳۲۰م) در اثر معروف خود کمدی الهی به دوزخ و برزخ و بهشت دارد. یا سفرنامه های منظومی جون منطق الطیر عطارو مصباح االارواح شمس الدین محمد  بردسیری کرمانی (۶ه)که اولی قصه رمزی است از سفر پر رنج عارف سالک و گذشتن از هفت شهر عشق ، و دومین شرح مشاهدات و منازل سیر وسلوک را به وی نشان می دهد.

پس می توان به اینگونه نیز تعریف نمود که سفرنامه های خیالی آن است که نویسنده با استفاده از قوه  وهم و خیال و با الهام از مشاهدات قبلی خویش به نگارش بپردازد.از نمونه های قابل ذکر سفرنامه های خیالی کتاب حاجی بابای اصفهانی اثر جیمز موریه و یا سیاحت نامه زین العابدین مراغه ای است . می توان از انواع سفرنامه های خیالی به موارد ذیل اشاره نمود.

الف: سفرنامه های فلسفی ” مانند حی بن یقظان اثر ابوعلی سینا.”

ب: سفرنامه های اخلاقی – مذهبی “مانند کمدی الهی نوشته دانته یا سیاحت غرب اثر آقا نجفی قوچانی .”

ج: سفرنامه های اجتماعی – سیاسی “سفرهای گا لیور اثر جاناتان سویفت انگلیسی (۱۶۶۷-۱۷۴۵٫م) که با سبکی آمیخته با طنز و مطایبه از اوضاع زمانه انتقاد می کند.”

د: سفرنامه های علمی – تخیلی ” مانند  سفرنامه های ژول ورن و داستانهای تخیلی او.”…………..ادامه خواهد داشت .

 

 
بخش دوم (دنباله…)